“Wie voelt en gedraagt zich verantwoordelijk
voor wat binnen een organisatie?” 

Leiderschap uit zich op twee manieren

Er is de structurele invulling van een leiderschapsrol en de concrete leiderschapsstijl die mensen aannemen in hun rol als leider. Beide dimensies zijn met elkaar verbonden en kritisch voor het functioneren van organisaties. Leiderschapsnormen bepalen namelijk de acceptatiegraad van een bepaalde structuur. Omgekeerd bepaalt een organisatiestructuur de attitudes en het gedrag van leiders en volgers. Daarom nemen we in organisatieontwerp altijd beide invalshoeken mee en maakt leiderschap ook integraal deel uit van ons organisatiecanvas.

Leiderschap

Structuur

De structurele invulling van een leiderschapsrol is het gevolg van van verticale ontwerpkeuzes in de macrostructuur in een organisatie. Het gaat om de inrichting van de besturingsstructuur. Wij pleiten hierbij voor de tenzij-regel (het 'subsidiariteitsprincipe'): het laagste niveau regelt zoveel mogelijk, tenzij je een overtuigende of dwingende reden hebt om dat niet te doen.

De uitdaging is om de interafhankelijkheid tussen het operationele en het besturende niveau goed te doseren. Operationele en leidinggevende teams moeten elk een unieke meerwaarde leveren en tegelijk gedeeltelijk op ‘elkaars’ werkterrein aanwezig zijn. We ontwikkelden een methode om dit te doen. Zo verankeren we gedeeld leiderschap structureel in het organisatieontwerp.

Cultuur

De culturele dimensie van leiderschap komt tot uiting in de mindset en het gedrag van leiders in de organisatie. Autonomere teams verdragen geen hiërarchische spelletjes of bureaucratische regels. Daar is vooral nood aan samenwerkende leiders die met teams aan de slag gaan, in plaats van erboven te staan. Leiders die vertrekken van visie, waarden en vertrouwen in plaats van macht en controle.

Leidinggevenden laten niet gemakkelijk hun macht of status los en gaan niet vanzelf mee in de beweging naar een delende leideridentiteit. We ontwikkelden interventies om zowel leidinggevenden aan de top als leiders van teams te begeleiden in deze transitie van ‘oud’ naar ‘nieuw’ leidinggeven.

Workitects die met dit thema bezig zijn

Karen Wouters

Karen Wouters

Leiderschap

Magazine

Project Woonzorgcentra

Infosessies IAO in woonzorgcentra

In het voorjaar van 2019 starten we begeleidingstrajecten bij twintig woonzorgcentra. Deze woonzorgcentra worden twee jaar ondersteund in een veranderproces op vlak van ‘innovatieve arbeidsorganisatie’ (IAO).