Begin 2019 lanceerde de Vlaamse overheid een project rond innovatieve arbeidsorganisatie in de woonzorgsector. Het doel van dit project? Meer woonzorgcentra met de principes van innovatieve arbeidsorganisatie aan de slag laten gaan. Op die manier verbeteren we zowel de woon-, leef- en zorgkwaliteit van de bewoners als de jobkwaliteit van de medewerkers in deze woonzorgcentra. Of dat is alleszins de ambitie. Vanuit Workitects coördineren we het project en voeren we een aantal onderzoeksopdrachten uit. Ondertussen brachten we de huidige werksituatie binnen Vlaamse woonzorgcentra in kaart. En daar vallen nu al enkele lessen uit te trekken.

Trento Woonzorgcentrum

Profiel van een woonzorgcentrum

Woonzorgcentra in Vlaanderen

Onze woonzorgcentra zijn vaak ‘functioneel georganiseerd’. Dat wil zeggen dat de directie medewerkers groepeert volgens hun functie in specifieke afdelingen en diensten. Voorbeelden zijn: kinesisten, ergotherapeuten, animatoren, zorgkundigen, poetsmedewerkers, keukenpersoneel enzovoort.

Medewerkers kan je dus grofweg opdelen in twee groepen: diegenen die het werk uitvoeren (zorg- en ondersteunende functies) en diegenen die het denkwerk verrichten, coördineren en aansturen (staf en leidinggevende functies). Al deze functionele groepen hebben specifieke jobkenmerken en dit op individueel niveau, teamniveau en op het niveau van de afhankelijkheid van een leidinggevende.

Tegelijkertijd zien we in diezelfde Vlaamse woonzorgcentra meestal dezelfde trend: in vergelijking met vroeger is de gemiddelde verblijfsduur van bewoners korter terwijl de zorgnood van deze bewoners groter en complexer is. ​​​​​Daarop anticiperen vraagt om een andere aanpak en een andere interne organisatie.

Woonzorgcentra uit ons onderzoeksproject

We houden van cijfers. We geven er enkele mee om een goed beeld te schetsen van de woonzorgcentra die deelnemen aan ons project. In totaal gaat het om 20 organisaties, verspreid over de 4 Vlaamse provincies. Deze woonzorgcentra zijn een uiteenlopende mix van commerciële (1), publieke (7) en private (12) organisaties. Gemiddeld werken er 110 medewerkers, goed voor 81 voltijdsequivalenten (VTE's). De kleinste organisatie telt 52 en de grootste 192 werknemers. Gemiddeld heeft het woonzorgcentrum uit ons project plaats voor zo'n 125 bedden.  

Momenteel doorlopen onze deelnemende woonzorgcentra een verandertraject waarbij hun organisatie evolueert naar een nieuwe, innovatieve en werkbare structuur. Zo stellen zij bijvoorbeeld kleinere bewonersgroepen samen waar medewerkers in een multidisciplinair team verantwoordelijk voor zijn.

Bij deze 20 woonzorgcentra gingen wij de werkbaarheid na op 3 niveaus: individueel niveau, teamniveau en de samenwerking met de leidinggevenden. We nodigden elke medewerker uit om deel te nemen aan een ‘werkbaarheidsbevraging’. Uiteindelijk ontvingen we meer dan 1.500 ingevulde vragenlijsten waaruit we nu al enkele conclusies trekken.

Trento Woonzorgcentrum

Organisatiestructuur bepaalt welzijn op het werk

Om de werkbaarheid te meten, zetten we ‘Werkmeter’ in. Ons meetinstrument dat het welzijn op het werk analyseert. ‘Werkmeter’ onderscheidt zich van talloze andere engagement surveys omdat het de invloed van de organisatiestructuur op de werkbaarheid aantoont. Werkmeter geeft een betrouwbaar zicht op de arbeidsorganisatie en de jobinhoud van medewerkers. Beide bepalen de manier waarop mensen hun werk beleven en hoe werkbaar het werk is.

Specifiek ligt de focus op de ‘cognitieve werkbelasting’. Daarbij zien we 3 verschillende soorten taken: kennisontwikkeling, informatievergaring en planning van het werk. Met de werkbaarheidsbevraging kijken we telkens wat de ‘last’ van de taak is (de ‘taakeis’) en hoeveel controle de medewerker over de taak heeft (‘autonomie’).  Verder brengen we ook in kaart hoe afhankelijk een medewerker van anderen is om (noodzakelijke) kennis te vergaren, informatie te verkrijgen of voor de planning van zijn werk. Deze ‘interafhankelijkheden’ bestaan tussen medewerkers onderling en tussen een medewerkers en zijn leidinggevende.

Interessante materie waar je de details over naleest in ons rapport. Je vraagt dat eenvoudig aan door het formulier hieronder in te vullen.

Foto's in dit artikel dankzij Zorgnetwerk Trento.

Ontvang de learnings uit het werkbaarheidsonderzoek bij Vlaamse woonzorgcentra

We bundelden de resultaten uit het werkbaarheidsonderzoek in een rapport. Je leest er o.a. in dat de werkbeleving in woonzorgcentra sterk functie-afhankelijk is en welke functies gevoelig blijken voor een verhoogd burn-out risico. Daarnaast duiden we aan wat exact bijdraagt aan een werkbare omgeving voor de medewerkers van een woonzorgcentrum. 

Vul het formulier in en dan bezorgen wij je graag de conclusies van het werkbaarheidsonderzoek bij Vlaamse woonzorgcentra.

Hou mij op de hoogte over Workitects en dit project

Magazine

Hart voor Wichelen

Anders organiseren in tijden van Corona

Hoe beleeft woonzorghuis Molenkouter de Coronacrisis? Interview met Els Meuleman, directeur van een woonzorghuis dat aan de slag is met innovatief organiseren, ook tijdens deze periode. 

Thuiswerken

Welke impact heeft thuiswerken op de werkbaarheid van je job?

Dat wilden we meten. Daarom lanceerden we de Thuiswerkmeter. Ontdek in dit artikel de resultaten van de bevraging. 

Werkstress

De curve van de werkstress-epidemie afvlakken

Bart Van Craeynest, hoofdeconoom bij Voka, voorspelde voor 2020 de grootste terugval van economische activiteit sinds WO II. Die economische crisis dreigt een werkstress-epidemie aan te drijven. Wie helpt om dat tegen te gaan?

werkbaarwerk

Hoe was het op het werk vandaag?

Het antwoord op deze dagelijkse vraag houdt meer in dan je zou verwachten. Het kan een indicatie zijn van de werkbeleving of de werkbaarheid van je job. 

Innovatieve woonzorgcentra

Hoe staat het met de werkbaarheid in onze woonzorgcentra?

We organiseerden een werkbaarheidsbevraging bij 20 Vlaamse woonzorgcentra. Uit deze studie kunnen we al 3 lessen trekken. 

Project Woonzorgcentra

Infosessies IAO in woonzorgcentra

In het voorjaar van 2019 starten we begeleidingstrajecten bij twintig woonzorgcentra. Deze woonzorgcentra worden twee jaar ondersteund in een veranderproces op vlak van ‘innovatieve arbeidsorganisatie’ (IAO).