Begin 2019 lanceerde de Vlaamse overheid een project rond innovatieve arbeidsorganisatie in de woonzorgsector. Het doel van dit project? Meer woonzorgcentra met de principes van innovatieve arbeidsorganisatie aan de slag laten gaan. Op die manier verbeteren we zowel de woon-, leef- en zorgkwaliteit van de bewoners als de jobkwaliteit van de medewerkers in deze woonzorgcentra. Of dat is alleszins de ambitie. Vanuit Workitects coördineren we het project en voeren we een aantal onderzoeksopdrachten uit. Ondertussen brachten we de huidige werksituatie binnen Vlaamse woonzorgcentra in kaart. En daar vallen nu al enkele lessen uit te trekken.

Trento Woonzorgcentrum

Profiel van een woonzorgcentrum

Woonzorgcentra in Vlaanderen

Onze woonzorgcentra zijn vaak ‘functioneel georganiseerd’. Dat wil zeggen dat de directie medewerkers groepeert volgens hun functie in specifieke afdelingen en diensten. Voorbeelden zijn: kinesisten, ergotherapeuten, animatoren, zorgkundigen, poetsmedewerkers, keukenpersoneel enzovoort.

Medewerkers kan je dus grofweg opdelen in twee groepen: diegenen die het werk uitvoeren (zorg- en ondersteunende functies) en diegenen die het denkwerk verrichten, coördineren en aansturen (staf en leidinggevende functies). Al deze functionele groepen hebben specifieke jobkenmerken en dit op individueel niveau, teamniveau en op het niveau van de afhankelijkheid van een leidinggevende.

Tegelijkertijd zien we in diezelfde Vlaamse woonzorgcentra meestal dezelfde trend: in vergelijking met vroeger is de gemiddelde verblijfsduur van bewoners korter terwijl de zorgnood van deze bewoners groter en complexer is. ​​​​​Daarop anticiperen vraagt om een andere aanpak en een andere interne organisatie.

Woonzorgcentra uit ons onderzoeksproject

We houden van cijfers. We geven er enkele mee om een goed beeld te schetsen van de woonzorgcentra die deelnemen aan ons project. In totaal gaat het om 20 organisaties, verspreid over de 4 Vlaamse provincies. Deze woonzorgcentra zijn een uiteenlopende mix van commerciële (1), publieke (7) en private (12) organisaties. Gemiddeld werken er 110 medewerkers, goed voor 81 voltijdsequivalenten (VTE's). De kleinste organisatie telt 52 en de grootste 192 werknemers. Gemiddeld heeft het woonzorgcentrum uit ons project plaats voor zo'n 125 bedden.  

Momenteel doorlopen onze deelnemende woonzorgcentra een verandertraject waarbij hun organisatie evolueert naar een nieuwe, innovatieve en werkbare structuur. Zo stellen zij bijvoorbeeld kleinere bewonersgroepen samen waar medewerkers in een multidisciplinair team verantwoordelijk voor zijn.

Bij deze 20 woonzorgcentra gingen wij de werkbaarheid na op 3 niveaus: individueel niveau, teamniveau en de samenwerking met de leidinggevenden. We nodigden elke medewerker uit om deel te nemen aan een ‘werkbaarheidsbevraging’. Uiteindelijk ontvingen we meer dan 1.500 ingevulde vragenlijsten waaruit we nu al enkele conclusies trekken.

Trento Woonzorgcentrum

Organisatiestructuur bepaalt welzijn op het werk

Om de werkbaarheid te meten, zetten we ‘Werkmeter’ in. Ons meetinstrument dat het welzijn op het werk analyseert. ‘Werkmeter’ onderscheidt zich van talloze andere engagement surveys omdat het de invloed van de organisatiestructuur op de werkbaarheid aantoont. Werkmeter geeft een betrouwbaar zicht op de arbeidsorganisatie en de jobinhoud van medewerkers. Beide bepalen de manier waarop mensen hun werk beleven en hoe werkbaar het werk is.

Specifiek ligt de focus op de ‘cognitieve werkbelasting’. Daarbij zien we 3 verschillende soorten taken: kennisontwikkeling, informatievergaring en planning van het werk. Met de werkbaarheidsbevraging kijken we telkens wat de ‘last’ van de taak is (de ‘taakeis’) en hoeveel controle de medewerker over de taak heeft (‘autonomie’).  Verder brengen we ook in kaart hoe afhankelijk een medewerker van anderen is om (noodzakelijke) kennis te vergaren, informatie te verkrijgen of voor de planning van zijn werk. Deze ‘interafhankelijkheden’ bestaan tussen medewerkers onderling en tussen een medewerkers en zijn leidinggevende.

Interessante materie waar je de details over naleest in ons rapport. Je vraagt dat eenvoudig aan door het formulier hieronder in te vullen.

Foto's in dit artikel dankzij Zorgnetwerk Trento.

Ontvang de learnings uit het werkbaarheidsonderzoek bij Vlaamse woonzorgcentra

We bundelden de resultaten uit het werkbaarheidsonderzoek in een rapport. Je leest er o.a. in dat de werkbeleving in woonzorgcentra sterk functie-afhankelijk is en welke functies gevoelig blijken voor een verhoogd burn-out risico. Daarnaast duiden we aan wat exact bijdraagt aan een werkbare omgeving voor de medewerkers van een woonzorgcentrum. 

Vul het formulier in en dan bezorgen wij je graag de conclusies van het werkbaarheidsonderzoek bij Vlaamse woonzorgcentra.

Hou mij op de hoogte over Workitects en dit project

Magazine

Implementatie van structuur

Obstakels voorkomen bij de implementatie van een structuur

QRM geeft een heel duidelijk idee over hoe je je organisatie moet ontwerpen, maar bij de implementatie kan je als organisatie toch verschillende obstakels tegenkomen. Leer hier hoe je die obstakels kan voorkomen.

Doorlooptijd verkorten

Hulpmiddelen voor een korte doorlooptijd

QRM focust op het bereiken van doorlooptijdverkorting door orderstromen op te splitsen en geïntegreerde teams te creëren. Maar hoe pas je een integrale verandering toe in je organisatie om de doorlooptijd te verkorten?

Interview

Aan het woord: Soetkin en Caroline

Caroline en Soetkin namen in 2020 deel aan de verkenningsronde voor woonzorgcentra. Zij vertellen over hun ervaringen en de impact van de gratis opleiding. 

Bruggen bouwen op afstand

Blijf je medewerkers betrekken in het veranderproces

Vanwege corona is het moeilijker om medewerkers te betrekken bij het verandertraject. Wij geven 3 manieren om toch bruggen te bouwen tussen het ontwerpteam en alle medewerkers. 

Werkbaar werk

Van een goed ontworpen job naar werkbaar werk

Om meer werkbaar werk te creëren moet je focussen op je jobinhoud en je organisatiestructuur. Laten we beginnen met jobinhoud: hoe ziet een goede job eruit en hoe kunnen we een job verbeteren?

Doorlooptijd

Het geheim achter een korte doorlooptijd

In maakbedrijven worden vaak de juiste oorzaken van doorlooptijdproblemen over het hoofd gezien. Om problemen in de doorlooptijd op het spoor te komen is het in kaart brengen van de organisatiestructuur cruciaal.

Het veranderproces is van iedereen

Het veranderproces is van iedereen

Verandertrajecten worden vaak bedacht door het management, waarvoor ze soms jaren de tijd nemen en waarbij ze - bij wijze van spreken - na een korte introductie met prachtige powerpoints verwachten dat medewerkers deze onmiddellijk uitvoeren. Kan dit anders?

Werkstress

Tips om de werkstress in woonzorgcentra te verminderen

Om het risico op een burn-out te verminderen moeten de woonzorgcentra hun werk anders organiseren. Wie hiermee wil starten, kan alvast aan de slag met de inzichten uit ons werkbaarheidsonderzoek bij 20 woonzorgcentra. 

Wiser

Boekentip: Wiser

Kan een groep een betere beslissing nemen dan elk groepsindividu apart? Hiernaar kijken de auteurs Sunstein en Hastie met hun kritisch oog in het boek ‘Wiser’. Een boeiend thema en ongelooflijk relevant voor organisaties die zich anders organiseren. We delen enkele inzichten uit het boek.

Thuiswerken

Welke impact heeft thuiswerken op de werkbaarheid van je job?

Dat wilden we meten. Daarom lanceerden we de Thuiswerkmeter. Ontdek in dit artikel de resultaten van de bevraging.